ประวัติส่วนตัวและการศึกษา

• เกิดเมื่อ: พ.ศ. 2488 ณ กรุงเทพมหานคร (ปัจจุบันอายุ 81 ปี)

• การศึกษา:

  • สำเร็จการศึกษาระดับอนุปริญญาจากโรงเรียนเพาะช่าง

  • สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี ศิลปบัณฑิต (ศ.บ. ภาพพิมพ์) เกียรตินิยมอันดับ 2 และปริญญาโท ศิลปมหาบัณฑิต (ศ.ม. ภาพพิมพ์) จากคณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

• การทำงาน: นอกเหนือจากการเป็นศิลปินแล้ว ท่านยังอุทิศตนในฐานะ "ครูศิลปะ" โดยเริ่มรับราชการเป็นอาจารย์สอนศิลปะ และก้าวหน้าในสายวิชาการจนดำรงตำแหน่ง ศาสตราจารย์ ประจำคณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร นอกจากนี้ยังได้รับรางวัลอาจารย์ดีเด่นแห่งชาติ (ปอมท.) สาขามนุษยศาสตร์และศิลปกรรมศาสตร์ ประจำปี 2547 อีกด้วย

แนวคิดและเอกลักษณ์การสร้างสรรค์ผลงาน

ศ.เดชา วราชุน เป็นศิลปินชั้นครูที่มีพลังสร้างสรรค์งานศิลปะร่วมสมัยอย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 6 ทศวรรษ (ตั้งแต่ พ.ศ. 2508 - ปัจจุบัน) งานของท่านมีวิวัฒนาการที่โดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ดังนี้:

• จากรูปธรรมสู่นามธรรม (From Realistic to Abstract): ในยุคแรกเริ่ม ท่านสร้างสรรค์ผลงานในลักษณะรูปธรรม (Realistic) เช่น ภาพทิวทัศน์และภาพเหมือน ก่อนจะพัฒนาและคลี่คลายเข้าสู่ศิลปะแบบนามธรรม (Abstract) ที่เน้นความรู้สึกและสัจธรรมภายใน

• ผู้บุกเบิกเทคนิค "สื่อผสม" (Mixed Media): ท่านได้รับการยกย่องอย่างสูงจากการนำเทคนิคสื่อผสมมาใช้ โดยการนำวัสดุสิ่งละอันพันละน้อยรอบตัว เช่น เศษโลหะ แผ่นไม้ แผ่นอะคริลิก เชือก หรือผ้าใบ มารังสรรค์ จัดวาง และปะติด (Collage) ร่วมกับการทำภาพพิมพ์ ก่อให้เกิดมิติ พื้นผิว (Texture) และองค์ประกอบศิลป์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในโลก

• แนวคิด "ตาเห็น ใจเห็น" (Intuition): ผลงานของท่านเป็นการผสานรวมกันระหว่างการรับรู้ทางตา (สิ่งที่มองเห็นในธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม) และการรับรู้ด้วยใจ (ความรู้สึกนึกคิด ปัญญา และสัญชาตญาณ) แล้วกลั่นกรองออกมาเป็นเส้นสาย รูปทรง และสีสันที่ทรงพลัง

ผลงานเด่นและเกียรติคุณที่ได้รับ

• ศิลปินชั้นเยี่ยม สาขาภาพพิมพ์ (พ.ศ. 2525): ได้รับการยกย่องเป็นศิลปินชั้นเยี่ยมจากการประกวดศิลปกรรมแห่งชาติ โดยคว้า รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง ได้ถึง 2 ครั้ง (ครั้งที่ 20 และ 28) รวมถึงรางวัลเหรียญเงินและเหรียญทองแดงอีกหลายครั้ง ซึ่งเป็นเครื่องการันตีฝีมือขั้นสูงสุดในวงการภาพพิมพ์ไทย

• รางวัลระดับนานาชาติ: ได้รับรางวัลชนะเลิศจากการแสดงศิลปะร่วมสมัยระดับสากล เช่น รางวัลชนะเลิศ ASIAN ART NOW 2004 ณ พิพิธภัณฑ์ศิลปะลาสเวกัส ประเทศสหรัฐอเมริกา

• พ.ศ. 2550: ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ภาพพิมพ์และสื่อผสม) จากกระทรวงวัฒนธรรม

ศาสตราจารย์เดชา วราชุน คือ เสาหลักผู้ขับเคลื่อนและปฏิวัติวงการภาพพิมพ์และสื่อผสมของประเทศไทย งานศิลปะของท่านคือหลักฐานชิ้นสำคัญที่แสดงให้เห็นถึง "เสรีภาพในการเลือกใช้วัสดุและการแสดงออกทางความคิด" ถือเป็นแรงบันดาลใจและเป็นต้นแบบที่ส่งอิทธิพลต่อศิลปินรุ่นใหม่มาจนถึงปัจจุบัน