ศ.ปรีชา เถาทอง
ศาสตราจารย์เกียรติคุณปรีชา เถาทอง ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) พุทธศักราช 2552
ศิลปินแห่งชาติ
10 Pieces
0 Sessions
ประวัติ
ศาสตราจารย์เกียรติคุณปรีชา เถาทอง
ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) พุทธศักราช 2552
ประวัติส่วนตัวและการศึกษา
-
เกิดเมื่อ: 27 เมษายน พ.ศ. 2491 ณ จังหวัดพระนคร (กรุงเทพมหานคร)
-
การศึกษา:
-
สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี ศิลปบัณฑิต (จิตรกรรม) เกียรตินิยมอันดับ 2 จากมหาวิทยาลัยศิลปากร
-
ได้รับทุนการศึกษาไปศึกษาต่อด้านวิชาวาดเส้น ณสถาบันศิลปะแห่งกรุงโรม (L'Accademia di Belle Arti di Roma) ประเทศอิตาลี (พ.ศ. 2519)
-
สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท ศิลปมหาบัณฑิต (สาขาจิตรกรรม) จากมหาวิทยาลัยศิลปากร
-
-
การทำงาน: ทุ่มเทเวลาให้กับการเป็นอาจารย์สอนศิลปะ โดยดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ประจำคณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และเคยดำรงตำแหน่งคณบดี รวมถึงเป็นประธานสภาคณบดีศิลปะแห่งประเทศไทย ปัจจุบันเป็นศิลปินอิสระและอาจารย์พิเศษผู้ถ่ายทอดความรู้แก่คนรุ่นหลัง
แนวคิด ทฤษฎี และลักษณะผลงานสร้างสรรค์
ศ.เกียรติคุณปรีชา เถาทอง ได้ชื่อว่าเป็น "ผู้ให้กำเนิดวิชาแสงและเงา" ในวงการศิลปะร่วมสมัยของไทย ผลงานของท่านมีเอกลักษณ์โดดเด่นจากการผสมผสานปรัชญาตะวันออกเข้ากับทฤษฎีทัศนศิลป์ตะวันตก โดยมีแกนหลักดังนี้:
-
ทฤษฎี "รูปทรงของแสงบนเนื้อที่ของเงา" (Light Form on the Shade Area): เป็นการศึกษาและถ่ายทอดสุนทรียภาพของแสงที่ตกกระทบลงบนโครงสร้างสถาปัตยกรรมไทย เช่น พระอุโบสถ วิหาร หรือพระพุทธรูป เกิดเป็นมิติของแสงและเงาที่สร้างความรู้สึกสงบ นิ่ง และดิ่งลึกในทางพระพุทธศาสนา
-
วิวัฒนาการของผลงาน: ยุคแรกเน้นความสมจริงของแสงเงาในสถาปัตยกรรม (พ.ศ. 2520-2522) ก่อนจะพัฒนาไปสู่การใช้เทคนิคผสม (Mixed Media) สื่อผสม และสไลด์ไฟฟ้า จนเข้าสู่ยุคที่ใช้รูปทรง "พุทธศิลป์" มานำเสนอในเชิงสัญลักษณ์ (Symbolism) ที่เรียบง่าย ตัดทอนรูปทรง แต่ทรงพลังด้วยความหมายทางธรรม
-
ศิลปะเพื่อแผ่นดิน: นอกเหนือจากงานส่วนตัว ท่านยังได้รับเกียรติในการสร้างสรรค์งานศิลปะระดับชาติมากมาย เช่น การออกแบบจิตรกรรมฝาผนังสำหรับอาคารสหประชาชาติ และการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะเพื่อสาธารณกุศล
ผลงานเด่นและเกียรติคุณที่ได้รับ
-
ศิลปินชั้นเยี่ยม สาขาจิตรกรรม (พ.ศ. 2522): ได้รับการยกย่องเป็นศิลปินชั้นเยี่ยมจากการประกวดศิลปกรรมแห่งชาติ โดยสามารถคว้า รางวัลเกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง ได้ถึง 3 ครั้งซ้อน (ครั้งที่ 23, 24 และ 25) ซึ่งเป็นทำลายสถิติและสร้างเกียรติประวัติสูงสุดในฐานะศิลปินประกวด
-
รางวัลจิตรกรรมร่วมสมัย: ได้รับรางวัลยอดเยี่ยมจากนิทรรศการหอศิลป์พีระศรี และรางวัลยอดเยี่ยมจากนิทรรศการศิลปกรรมร่วมสมัยของธนาคารกสิกรไทย
-
พ.ศ. 2552: ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม)
บทสรุป: ศาสตราจารย์เกียรติคุณปรีชา เถาทอง คือเสาหลักผู้ปฏิวัติมุมมองด้านแสงและเงาในจิตรกรรมไทยร่วมสมัย งานของท่านไม่ได้เป็นเพียงการวาดภาพทิวทัศน์หรือวัดวาอาราม แต่เป็นการ "บันทึกสัจธรรมและจิตวิญญาณแห่งความเป็นไทย" ผ่านมิติแห่งแสงเบลอและเงาทึบ ถือเป็นต้นแบบทั้งในฐานะศิลปินผู้สร้างสรรค์และครูผู้ให้อย่างแท้จริง
ครูผู้ให้กำเนิดวิชาแสงและเงา วิดีโอนี้เป็นบทสัมภาษณ์และเจาะลึกแนวคิดการทำงานศิลปะตลอดเส้นทางชีวิตของศาสตราจารย์เกียรติคุณปรีชา เถาทอง ซึ่งจะช่วยให้เข้าใจที่มาของทฤษฎีแสงและเงาได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
